BIM letters

22 pojęcia w BIM, które warto znać

Technologia BIM to procesy, oprogramowanie, informacje generujące wiele rezultatów. BIM nie byłby jednak tak efektywny, gdyby nie standaryzacja tych procesów. Wraz ze standaryzacja pojawia się ujednolicona terminologia.

Nie będzie to jednak kompendium pojęć i terminów związanych z BIM. Z prostego powodu. Jest ich po prostu bardzo dużo. W niniejszym artykule, skupię się na kilkunastu najważniejszych i najbardziej popularnych pojęciach. Jeśli szukasz bazy danych wszystkich terminów BIM zachęcamy do odwiedzenia strony https://bimdictionary.com/

Większości z Was z pewnością już nie raz obiły sie o uszy takie hasła jak IFC, LOD (patrz pierwszy artykuł na naszym blogu), CDE, COBIE… co oznaczają, znajdziesz poniżej.

1: 2D (CAD)

Sposób projektowania gdy dokumentacja jest wykonywana i dostarczana dwuwymiarowo. Wszelka koordynacja bazuje na pojedynczych rysunkach. Charakterystyczny dla BIM poziomu 0.

2: 3D (BIM)

Modelowanie obiektów trójwymiarowych w ten sposób, że są one podstawowym żródłem informacji w projekcie. Oznacza to, że model nie jest jedynie trójwymiarową reprezentacja obiektów, lecz zawiera również wszystkie informacje niezbędne do wykonania dokumentacji projektowej.

 Model jest więc źródłem informacji do wygenerowania dokumentacji rysunkowej jak również raportów, zestawień materiałów itp. Obiekty są zamodelowane parametrycznie,a więc wszelkie zmiany w dokonane w modelu wpływają na wygenerowane rysunki czy raporty.

3: 4D (BIM)

Model 3D wraz z informacją o czasie i kolejności instalacji określonych elementów obiektu. Określony może być czas budowy, czas fabrykacji, czas montażu, czas dostawy na budowę itd. Dzieki modelowi z informacja o czasie, możliwe jest tworzenie symulacji budowy obiektu.

4: 5D (BIM)

Model 3D BIM wraz z informacją o czasie instalacji określonych elementów oraz ich koszcie. Na podstawie tych informacji przeprowadza się analizę kosztów budowy obiektu.

5: 6D (BIM)

Model 3D wraz z informacjami, które umożliwiają przeprowadzenie analizy wpływu budowli na środowisko i człowieka. Dane te są wykorzystywane do analiz energetycznych obiektów oraz wyznaczania śladu węglowego (carbon footprint).

6: 7D (BIM)

 Model 3D rozszerzony o informacje potrzebne do zarządzania i eksploatacji obiektu budowlanego. Model jest często bazą używaną w specjalistycznych platformach FM (Facility Management).

7: IFC - Industry Foundation Class

Opracowany przez buildingSMART otwarty format zapisu danych służący do przekazywania informacji oraz koordynacji między różnymi uczestnikami procesu. Główną zaletą tego formatu jest jego otwartość. Pozwala to na wykorzystanie go przez oprogramowanie różnych producentów (interoperacyjność). 

Pliki IFC zawierają wszystkie dane o obiekcie, takie jak geometria, położenie w przestrzeni, dane poszczególnych elementów, atrybuty elementów. Coraz więcej projektów w Norwegii jest projektami typu “drawingless”, gdzie IFC jest podstawowym nośnikiem informacji.

8: BCF - BIM Collaboration Format

Format pliku używany do wymiany informacji i uwag w modelu pomiędzy różnymi oprogramowaniami, opracowany przez Tekla i Solibri. W późniejszym czasie przyjęty jako standard przez buildingSMART. Format zaimplementowany jest jako format pliku XML (bcfXML), oraz usługa sieciowa RESTful API (bcfAPI). 

Format ten pozwala na dodawanie i wymianę komentarzy oraz przypisywanie ich do konkretnych elementów modelu (za pomocą unikalnych globalnych identyfikatorów GUID, który jest niepowtarzalnym nr określającym każdy element modelu).  Pozwala na podgląd komentarzy, ich autora oraz czas stawienia informacji o np kolizji wraz z przypisaniem odpowiadającego widoku w celu szybkiej i łatwej lokalizacji.

Źródło: Screen z modelu w Tekla BIMSight

9: MVD - Model View Definition

Jest powiązany z formatem IFC. Opisuje określone ustawienia wstępne filtrów podczas eksportowania zestawu danych do IFC. Ideą jest przeniesienie podzbiorów modelu do pliku IFC, zamiast eksportowania wszystkich obiektów i informacji. Dzięki temu łatwo jest wyodrębnić z danych zawartych w IFC te, które są potrzebne na określonych etapach realizacji procesu. Jest to korzystny zabieg przede wszystkim we współpracy interdyscyplinarnej.

Jeśli np. Model architektoniczny ma być przesłany do obliczeń konstrukcyjnych, stosowne jest eksportowanie wyłącznie elementów konstrukcyjnych. Należy zaznaczyć, że MVD filtruje nie tylko geometrię, lecz także zestaw danych powiązanych z obiektami.

10: CDE - Common Data Environment

To centralne repozytorium danych wymagane do spełnienia funkcji udostępniania informacji BIM poziomu 2. CDE gromadzi, zarządza i rozpowszechnia odpowiednie, zatwierdzone dokumenty projektowe dla zespołów multidyscyplinarnych na poziomie dostępu określonym dla poszczególnych członków zespołów biorących udział w projekcie (np. Informacja o nowym dokumencie, zatwierdzenie dokumentu itp.). 

Platforma CDE jest przeważnie umieszczona na zewnętrznym serwerze, do którego dostęp otrzymują wszystkie strony biorące udział w projekcie posiadające odpowiednie uprawnienia. Platformy CDE posiadają zautomatyzowany obieg informacji. Ponadto posiadają predefiniowane sposoby udostępniania, akceptowania i komentowania dokumentów.

11: EIR - Employer’s Information Requirements

Są to tzw. Wymagania Informacyjne Zleceniodawcy, odpowiednik Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ). Wyjaśnia wymagania zleceniodawcy podczas zamawiania usług. Wymagania te mogą dotyczyć m.in. poziomów szczegółowości modelowania, wymagania dotyczące szkolenia i kompetencji, systemy zarządzające, formaty wymiany danych  etc.

12: BEP - BIM Execution Plan

Czyli plan wykonania BIM jest podstawowym dokumentem inwestycji, przygotowany przez dostawców (przeważnie przed podpisaniem umowy jako Pre-contract BEP) w celu spełnienia wymagań zawartych w EIR.

 Zawiera podział ról i  odpowiedzialności, uprawnienia, standardy, metody, procedury, kamienie milowe, harmonogram, strategie obiegu informacji, konwencje nazewnictwa rysunków, komponentów, modeli, atrybutów, a także rozwiązań IT oraz główny plan dostarczania  informacji projektowej dostosowany do konkretnego programu inwestycji.

13: BIM Protocol

Opiera się na bezpośrednim stosunku umownym między Zamawiającym a Dostawcą. Protokół BIM nakłada dodatkowe obowiązki i prawa na pracodawcę i kontrahenta. Określa się w nim definicje, role uczestników procesu, stopnie szczegółowości,  priorytety wymagań, wymagania w stosunku do poszczególnych stron procesu. 

BIM protocol jest więc załącznikiem do standardowych umów zawieranych miedzy zleceniodawca a wykonawca, ktory wprowadza do umowy (jeśli ta nie zawiera takich informacji) wymagania dotyczące zagadnień BIM.

14: IDM - Information Delivery Manual

To dokument, którego celem jest zapewnienie zintegrowanego odniesienia do procesów i danych wymaganych w projekcie oraz określający zasady wymiany informacji w tym projekcie. Dokument jasno określa które informacje należy  przekazać na poszczególnych etapach procesu. 

Celem IDM jest dostarczenie niezbędnych informacji wymaganych dla zapewnienia poprawności procesu przy jednoczesnym zmniejszeniu ilości tej informacji tak aby nie tracić czasu na  niepotrzebne operacje. Składnikiem IDM jest Mapa Procesu (Process Map), która opisuje kto bierze udział w projekcie i jak działania są rozdzielone pomiędzy poszczególnych uczestników.

 Dokument określa też zalecany/oczekiwany poziom  szczegółowości (LOD/LOI) projektu stosowany na poszczególnych etapach. Stosowany dopiero na poziomie BIM Level 2.

15: Process Map

 Mapa procesu. Jest składnikiem Information Delivery Manual. Opisuje w jaki sposób działania są rozdzielone pomiędzy uczestników procesu, kto bierze udział w projekcie. Process Map określa również takie elementy jak poziom szczegółowości LOD/LOI projektu w poszczególnych etapach.

16: LOD - LOD 100, LOD 200, LOD 300, LOD 400, LOD 500 – level of development

Opracowany przez American Institute of Architects (AIA) klasyfikacja szczegółowości modelu.  Poziom szczegółowości wzrasta z jego numerem. LOD stosuje się przy określaniu wymaganego  poziomu szczegółowości na poszczególnych etapach projektu. 

Źródło: www.srinsofttech.com

17: LOD - LOD1, LOD2, LOD3, LOD4, LOD5, LOD6, LOD7 - Level of Detail

Stosowany jest w Wielkiej Brytanii. Zawiera  dwa typy szczegółowości:

  • Level Of Detail  (LOD – wymagania dot. Informacji geometrycznych)  – Dotyczy treści graficznej modelu. Jest tym, co widzisz, kształtami tworzącymi model wizualny. Poziom szczegółowości (LOD) służy do zdefiniowania wymaganej zawartości graficznej modelu na poszczególnym etapie projektu. W miarę postępu projektu komponenty w modelu zostaną dostarczone bardziej szczegółowo. W przypadku np. drzwi wewnętrznych model może rozpoczynać się od drzwi reprezentowanych przez zwykły prostopadłościan, a następnie w miarę rozwoju projektu dodawane będą dodatkowe szczegóły.

Przykladowe wymagania LOD wg NBS BIM toolkit na przykladzie drzwi; https://toolkit.thenbs.com/definitions/ss_25_30_20_30/#lod

  • Level Of Information – LOI. Poziom informacji (LOI) – Określa niegraficzną zawartość modelu na określonych etapach projektu. W miarę postępu projektu szczegółowość metadanych będzie się zwiększać. W przypadku drzwi na początku projektu prostopadłościan reprezentujący drzwi będzie zawierał ograniczone dane, takie jak klasyfikacja drzwi. W miarę rozwoju projektu dostarczane będą dane dotyczące wydajności, takie jak odporność ogniowa, a następnie dane producenta, karta katalogowa itp.

Przykładowe wymagania LOI wg NBS BIM Toolkit na przykladzie drzwi : https://toolkit.thenbs.com/definitions/ss_25_30_20_30/#loi

W rzeczywistości oba są ściśle ze sobą powiązane, ponieważ normalne jest, że treść graficzna i nie graficzna rozwija się obok siebie. Poziomy szczegółowości modelu i informacji o modelu są ogólnie definiowane dla kluczowych etapów projektu, na których mają miejsce „data drops” (wymiana informacji), umożliwiając zleceniodawcy sprawdzenie, czy informacje o projekcie są zgodne z ich wymaganiami i umożliwiając im podjęcie decyzji, czy przejść do następnego etapu. Jest to analogiczne do raportu etapowego dotyczącego konwencjonalnego projektu. 

Kombinacja LOD i LOI jest LOMD – Level of Model Definition – Służy do definiowania szczegółów wymaganych w modelu na różnych etapach projektu, zarówno graficznych, jak i niegraficznych..

Źródło: http://bimtoolbox.org

18: COBie - Construction Operation Building information exchange.

Jest standardem dokumentacji  zawierającej dane do zarządzanie obiektem. Ma formę arkusza  kalkulacyjnego. Wypełniany jest w zależności od fazy projektu. Dane w arkuszu  obejmują wyposażenie obiektu wraz z informacjami o każdym z elementów wyposażenia  (parametry techniczne i eksploatacyjne, pochodzenie, cena, okres gwarancyjny, data  montażu, listy części zamiennych, terminy przeglądów, itp.).

Cechy COBie:

  • interoperacyjność  na poziomie użytkownika – dane zapisane w tym standardzie,  są dostępne i zrozumiałe praktycznie dla każdego dostawcy jak i innych  uczestników procesu inwestycyjnego. Dane zapisane zgodnie z COBie można łatwo zaimportować do systemów klasy FM
  • interoperacyjność na poziomie projektanta – większość programów  wykorzystywanych do tworzenia modeli 3D ma opcję automatycznej generacji pliku COBie 
  • otwartość – COBie jest zgodny z otwartym formatem IFC
  • wielobranżowość  – dane obejmują wszystkie branże występujące w danym obiekcie 
  • możliwość  stosowania różnych  standardów klasyfikacji  (w USA może być wymagany Omniclass,  w Wielkiej Brytanii Uniclass, a np. w  Norwegii inwestor może oczekiwać stosowania normy NS-3451)

Przykładowy arkusz COBie:

Źródło: https://www.thenbs.com

19: BIM Level 0

System powstawania dokumentacji projektowej w formatach 2D CAD. Dystrybucja dokumentacji przebiega głównie na papierze, bądź poczta elektroniczną.

20: BIM Level 1

System powstawania dokumentacji projektowej, która stanowi połączenie koncepcyjnych elementów 3D (najczęściej na potrzeby wizualizacji) oraz dokumentacji 2D. Dystrybucja dokumentacji przebiega z wykorzystaniem platform CDE (Common Data Environment).

21: BIM Level 2

Poziom dojrzałości BIM, w którym strony współpracujące przy projekcie, nie współtworzą jednego modelu, lecz kilka modeli branżowych, które udostępniają między sobą. Kluczowa jest wymiana informacji przy użyciu wspólnego, otwartego formatu pliku (IFC, COBie). Stąd wymóg, aby każde oprogramowanie, z którego korzystają strony biorące udział w projekcie, miało możliwość eksportu do tych plików. Zintegrowany model 3D jest więc podstawowym źródłem informacji o obiekcie budowlanym ponieważ zawiera zarówno dane geometryczne jak i niegeometryczne. 

BIM poziomu 2 definiuje poziomy szczegółowości modelu  i informacji dla poszczególnych etapów i uczestników projektu. Wymiana informacji przebiega poprzez system CDE (Common Data Environment).

22: BIM Level 3

Poziom dojrzałości BIM, który póki co jest w jedynie koncepcja (tzw. Święty Graal BIM’u). Reprezentuje pełną współpracę wszystkich dyscyplin biorących udział w projekcie w jednym, wspólnym, centralnym modelu. Wszyscy uczestnicy projektu mają dostęp do modelu i mogą go modyfikować.

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim !

Dużo czasu i wysiłku poświęcamy na tworzenie wszystkich naszych artykułów i poradników. Byłoby świetnie, gdybyś poświęcił chwilę na udostępnienie tego wpisu!

Udostępnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest
2 Comments
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
View all comments
robert szczepaniak
robert szczepaniak
10 miesięcy temu

no to już trochę nieaktualne 😉
1. od lutego 2019 (polskie normy BIM seria 19650) nie ma już EIR jako 'Employer..', jest seria OIR-AIR-PIR-EIR (to ostatnie jako 'Exchange…')
2. nowelizacja ustawy PZP zmienia nazwę wymagań na SWZ, bez tego 'i' w środku.

Jarek Wityk
Jarek Wityk
1 miesiąc temu

Ciekawy blog, czy rozważyłbyś pisanie jako gość na innych blogach? Prowadzę blog poświęcony tej samej tematyce i być może chciałbyś podzielić się pewnymi informacjami.
Jeśli jesteś nawet zdalnie zainteresowany, wyślij mi e-mail. https://integratedprojectdesign.com/

Autor:

Pobierz raport płac:

Znajdziesz w nim min:

  • Wynagrodzenia specjalistów BIM z 24 krajów z całego świata,
  • Informacje na temat poziomu adopcji BIM w każdym z tych krajów,
  • Lista miejsc gdzie najlepiej szukać pracy w danym kraju. 
BIM Salary Report

Najnowsze wpisy: