Jaki jest najlepszy format pliku w BIM? IFC czy DWG?

W jednym z poprzednich artyku艂贸w na BIM Corner opisali艣my czynno艣ci, kt贸re musi wykona膰 BIM Koordynator w pocz膮tkowej fazie projektu. Przypomnijmy, 偶e zwie艅czeniem fazy pocz膮tkowej jest stworzenie BEP, czyli BIM Execution Plan. Jest to聽 edytowalny dokument w postaci cyfrowej, najcz臋艣ciej w formacie PDF. S膮 w nim opisane wszystkie procedury oraz rutyny zachodz膮ce w projekcie. Znajdziemy tam takie informacje jak nazewnictwo modeli, spos贸b wymiany danych, struktura folder贸w itd.聽 Dokument jest edytowany w trakcie trwania projektu. Sta艂ej aktualizacji ulegaj膮 metody, praktyki, procedury.

Fazy w projekcie BIM
Fazy w projekcie

Id膮c zgodnie z chronologi膮 projektu, przejd藕my do om贸wienia nast臋pnej fazy w kolejno艣ci, czyli fazy Realizacji Projektu.

W celu lepszego om贸wienia tej fazy podzieli艂em j膮 na 5 proces贸w:

  1. File Managment 鈥 Zarz膮dzanie plikami,
  2. Dataflow Mangament 鈥 Import oraz konwersja plik贸w,
  3. Model Managment 鈥 Zarz膮dzanie Modelem Wielobran偶owym,
  4. Collaboration 鈥 Wsp贸艂praca w projekcie,
  5. Data Export 鈥 Dokumentacja, Dane tyczeniowe

Ka偶dy proces wymaga indywidualnego om贸wienia. W poni偶szym tek艣cie skupi臋 si臋 na pierwszym procesie, czyli roli plik贸w w 艣wiecie BIM otwieraj膮c tym samym seri臋 po艣wi臋con膮 om贸wieniu Fazy Realizacji Projektu.

Spis Tre艣ci

Formaty BIM

Patrz膮c na cyfrowy 艣wiat BIM mo偶na si臋 zorientowa膰, i偶 wyst臋puje w nim wiele format贸w plik贸w, zar贸wno otwartych jak i zamkni臋tych. Plik otwarty to plik, kt贸ry mo偶na otworzy膰 i procesowa膰 w ka偶dym oprogramowaniu wspieraj膮cym openBIM. Plik zamkni臋ty jest plikiem natywnym, przypisanym do konkretnego programu. Podczas importu do innego oprogramowania, mo偶e straci膰 cz臋艣膰 danych, kt贸re zawiera. Ponadto bardzo trudno jest wy艂apa膰 przeznaczenie poszczeg贸lnych plik贸w oraz jakie informacje mog膮 one zawiera膰. Przyk艂adowo jedne pliki b臋d膮 odpowiednie do eksportu linii oraz punkt贸w, inne do p艂aszczyzn oraz bry艂y 3D. Kolejne b臋d膮 zawiera艂y obiekty istniej膮ce, a jeszcze inne b臋d膮 zawiera艂y modele projektowane.

Po d艂u偶szej analizie tego tematu odnosz臋 wra偶enie, 偶e poprawne poznanie oraz wykorzystanie plik贸w zgodnie z ich przeznaczeniem jest jednym z fundament贸w dzia艂ania w BIM na najwy偶szym聽 poziomie. Przyjrzymy si臋 zatem roli oraz przeznaczeniu format贸w plik贸w wyst臋puj膮cych w projektach infrastrukturalnych wspieranych technologi膮 BIM.

Formaty BIM
Najpopularniejsze formaty plik贸w w projektach infrastrukturalnych w Norwegii wspieranych metodyk膮 BIM

DWG 鈥撀 Du偶膮 zalet膮 jest uniwersalno艣膰 formatu. Zazwyczaj zapisuje geometri臋 model贸w bran偶owych, projektowanych obiekt贸w z informacj膮 zakodowan膮 w nazwie warstwy. Cz臋sto s艂u偶y jako dokumentacja cyfrowa. Mo偶e zawiera膰 obiekty projektowe takie jak profil pod艂u偶ny, plan zagospodarowania, przekroje. Jest wykorzystywany jako podk艂ad do projektowania geometrii budowli infrastrukturalnych, tj. droga, kolej, kanalizacja. Mo偶e zawiera膰 dane GIS, ortofotomape, obiekty opisuj膮ce sytuacj臋 istniej膮c膮, pomiary, warstwicowy plan terenu.

IFC 鈥 Najcz臋艣ciej u偶ywany w formacie 2×3. Z regu艂y zawiera modele bran偶owe, obiekty projektowane. Mo偶e zawiera膰 spor膮 ilo艣膰 informacji niegeometrycznych. Wykorzystywany w projektach bez rysunkowych. Z pliku IFC mo偶na pobiera膰 informacje, kt贸re s艂u偶膮 np. do obliczenia ilo艣ci materia艂贸w. Format IFC posiada informacje wykorzystywane w fazie utrzymania budynku.

SOSI 鈥 Norweski standard. Wspomniany w artykule: BIM w infrastrukturze… Zacznijmy od pocz膮tku – Obiekty BIM. Zawiera dane o warunkach istniej膮cych (GIS). Format SOSI posiada ustandaryzowan膮 struktur臋 klasyfikuj膮c膮 obiekty. Dzieli obiekty na kategorie zgodnie ze standardami norweskimi. Ka偶dy obiekt posiada unikalny kod oraz nazw臋.

LandXML 鈥 Format g艂贸wnie wykorzystywany do tyczenia obiekt贸w infrastrukturalnych. Mo偶e opisywa膰 p艂aszczyzny, krzywe oraz punkty. Pozwala na zapis informacji o przechy艂ce kolejowej oraz pr臋dko艣ci projektowej. Jest obs艂ugiwany przez systemy sterowania maszyn.

LAS 鈥 format przeznaczony do zapisu chmury punkt贸w pochodz膮cej ze skaningu laserowego. Cz臋sto jest du偶ych rozmiar贸w, nawet kilkana艣cie GB.

JPG 鈥 W 艣wiecie infrastruktury bardzo wa偶ne jest posiadanie dobrej jako艣ci zdj臋膰 pochodz膮cych z nalot贸w dronowych, obrazuj膮cych sytuacj臋 istniej膮c膮, czyli ortofotomapy. Najcz臋艣ciej s膮 zapisywane w formacie JPG. Zdj臋cia mog膮 tak偶e odwzorowywa膰 progres rob贸t budowlanych.

KOF 鈥 Format wykorzystywany w pomiarach. Zawiera dane o nazwie, punkcie oraz linii. Mo偶e np. zawiera膰 informacje o umiejscowieniu znak贸w pionowych lub pomiarach umiejscowienia kraw臋偶nika.

TXT 鈥 Format wykorzystywany w pomiarach. Punkty COGO s膮 zapisane w tym formacie. Format TXT znajduje zastowanie tak偶e w wielu innych miejscach jak np. plik wej艣ciowy w narz臋dziu tworz膮cym klasyfikacje obiekt贸w w Quadri. (om贸wimy szerzej w kolejnej cz臋艣ci artuku艂贸w)

DMI/DMR 鈥 Ustandaryzowany format norweski. Dostarcza dane korytarza drogowego. Format pliku umo偶liwia odbiorcy (firma wykonawcza) dalsz膮 obr贸bk臋 modelu. Model nie jest 鈥榤artwy鈥 i zablokowany, jak w przypadku pliku DWG. Pomaga to w przypadkach, gdy np. ods艂oni臋ta warstwa ska艂y w trakcie rob贸t ziemnych b臋dzie si臋 r贸偶ni膰 od ska艂y, kt贸ra zosta艂a zako偶ona na podstawie pomiar贸w podczas projektowania. Wykonawca jest w stanie edytowa膰 model 3D, w celu uzyskania prawid艂owych wylicze艅 mas ziemnych. Format obs艂ugiwany przez systemy sterowania maszyn

Rodzaje i poziomy informacji w pliku

Tak wi臋c poznali艣my g艂贸wne pliki, kt贸re towarzysz膮 BIM Koordynatorowi w jego pracy. Przeanalizujmy kolejny element, czyli rodzaj informacji zawartych plikach. W tym celu wybior臋 najbardziej popularne formaty. B臋d膮 to IFC, DWG oraz LandXML. Por贸wnajmy te formaty z budow膮 objektow膮 programu Quadri (MMS 鈥 Model Manadment System, przystosowany dla bran偶y infrastrukturalnej).

Ka偶dy z powy偶szych format贸w ma podobn膮 struktur臋 informacji, ktor膮 mozna podzieli膰 na 3 poziomy* 聽(W pliku DWG wyst臋puje podzia艂 na 2 poziomy). W oparciu o ten podzial, mo偶emy za艂o偶y膰 nast臋puj膮ce poziomy:

  • poziom 0 鈥 obiekt,
  • poziom 1 鈥 atrybut,
  • poziom 2 鈥 rodzaj w艂a艣ciwo艣ci,
  • poziom 3 鈥 informacja.

Ka偶dy format posiada mozliwosc zapisu informacji geometrycznych oraz niegeometrycznych. Informacje geometryczne zawieraj膮 typowe atrybuty opisuj膮ce elementy takie jak:

  • Krzywa,
  • Obj臋to艣膰,
  • Powierzchnia,
  • Punkt

Ilo艣膰 informacji niegeometrycznych zale偶y od formatu pliku. Przyjrzyjmy si臋 zatem informacj膮 przenoszonym przez 3 najcz臋艣ciej u偶ywane pliki w bran偶y infrastrukturalnej.

BIM formats
Struktura budowy plik贸w

DWG – Plik DWG posiada mo偶liwo艣膰 zapisu informacji nie geometrycznych bezpo艣rednio na atrybutach, na poziomie 1. S膮 to nast臋puj膮ce atrybuty:

  • nazwa pliku,
  • nazwa warstwy,
  • opis warstwy,
  • rodzaj Linii,
  • kolor.

Cz臋sto spotykan膮 praktyk膮 jest kodowanie informacji projektowych w nazwach warstw. Zazwyczaj takie opisy zawieraj膮 informacje takie jak: rodzaj obiektu, materia艂, tekstura. Przyk艂ad: 00_D_fundament_concrete_B40_t-concrete. Informacj臋 mo偶na tak偶e zakodowa膰 w atrybucie odpowiedzialnym za rodzaj lini (Linetype). Nazwa pod kt贸r膮 jest opisany rodzaj linii jest przedstawiona jako np. ByLayer, Dashed, Continous, Dashdoted. AutoCad daje mo偶liwo艣膰 kompozycji w艂asnego rodzaju linii oraz zapisu pod w艂asn膮 nazw膮. W ten spos贸b mamy mo偶liwo艣膰 zakodowania dodatkowej informacji kryj膮cej si臋 pod nazw膮 linii. Informacja ta jest widoczna w dalszej edycji pliku DWG. T膮 informacj膮 mo偶e by膰 np. 聽LOI, LOD, MMI

AutoCad layers
Kodowanie informacji w Nazwie Lini

IFC – Format IFC przenosi najwi臋cej informacji nie geometrycznych spo艣r贸d wszystkich wymienionych plik贸w. Jest podzielony na 3 poziomy. Na poziomie 0 znajduje si臋 obiekt pod nazw膮 ifcObject oraz wy偶sze struktury. ifcProject mo偶na przyr贸wna膰 do Blocku wykorzystywanego w programie AutoCad. Posiada informacje og贸lne takie jak np. nazwa projektu, rodzaj oprogramowania w kt贸rym powsta艂 plik. Najwa偶niejsze informacje opisuj膮 poszczeg贸lne obiekty projektowe zapisywane s膮 na najni偶szym poziomie. Format IFC daje mo偶liwo艣膰 zapisu informacji pod atrybutami NameValuePairList, kt贸ry jest odpowiedzialny za zapis informacji o Nazwie, Materiale, Nazwie Warstwy, czy numerze GUID. Atrybut PropertySetDataList daje mo偶liwo艣膰 przypisania wi臋kszej ilo艣ci informacji, kt贸re charakteryzuj膮 projekt. Mog膮 si臋 tu znale藕膰 informacje w postaci Textstingu.

LandXML 鈥 plik LandXml w obecnej wersji posiada 3 poziomy informacji. Nie ma mo偶liwo艣ci rozszerzenia ilo艣ci w艂a艣ciwo艣ci. Nast臋pc膮 pliku jest plik GML. Na poziomie 2 znajd膮 si臋 takie informacje jak np. nazwa linii trasowania, nazwa powierzchni, czy opis powierzchni.

QuadriModel – jest przyk艂adem formatu natywnego programu s艂u偶膮cego do zarz膮dzania wizualnym modelem 3D. Program posiada w艂asny katalog obiekt贸w wykorzystywanych w infrastrukturze bazuj膮cy na ISO 19100. Katalog posiada zbli偶one kategorie jak plik SOSI. Ka偶dy obiekt (poziom 0) posiada atrybut (poziom 1) oraz ewentualnie w艂a艣ciwo艣膰 (poziom 2). Odpowiednikiem PropertySetDataList znanym z IFC jest genericProperty w Quadri (pomaga zapisywa膰 informacje na poziomie 3).聽Obecnie Trimble pracuje nad udoskonaleniem sposobu dodawania informacji do obiektu.

Trimble feature catalogue
Biblioteka obiektowa programu Trimble Quadri bazuj膮ca na ISO 19100

Informacje w pliku IFC

Format IFC ze wzgl臋du na swoj膮 struktur臋 daje mo偶liwo艣膰 kodowania informacji na kilku poziomach. Przyje艂o si臋, 偶e format IFC przystosowany jest do przenoszenia informacji znajduj膮cych si臋 w budownictwie kubaturowym. Jest to tylko cz臋艣ciowo prawda. Format IFC w obecnej formie z powodzeniem jest wykorzystywany w budownictwie infrastrukturalnym. Dzieje si臋 tak poniewa偶 mo偶na bez trudu wydoby膰 informacj臋, znajduj膮c膮 si臋 na poziomie 2 i 3 przy jednoczesnym pomini臋ciu podzia艂u na rodzaje obiekt贸w (IfcSlab, ifcBeam, ifcWall, itd).

Obecnie istniej膮 narz臋dzia maj膮ce mo偶liwo艣膰 zaawansowanego filtrowania informacji zawartych w pliku IFC. W projekcie E39 Krsitriansand – Mandal, w kt贸rym bior臋 udzia艂 wszystkie modele bran偶owe dostarczane s膮 w postaci plik贸w IFC. Nast臋pnie pliki te umieszczane s膮 w programie, umo偶liwiaj膮cym obiektow膮 wizualizacj臋 graficzn膮. Narz臋dziem wspomagaj膮cym przechowywanie oraz wy艣wietlanie modelu wielobran偶owego we wspomnianym projekcie jest narz臋dzie ISY Projekt. Program ten zosta艂 stworzony specjalnie na potrzeby projektu, aby umo偶liwi膰 przegl膮danie dokumentacji projektowej w jednym miejscu bez u偶ywania rysunk贸w. Po艣r贸d swojej du偶ej funkcjonalno艣ci program posiada mo偶liwo艣膰 wy艣wietlania tylko potrzebnych informacji opisuj膮cych model. Przyk艂adowo, po naci艣ni臋ciu na dowolny obiekt w modelu bran偶owym, program wy艣wietla tylko te informacje, kt贸re znajduj膮 si臋 na poziomie 2 i 3, pomijaj膮c tym samym struktur臋 pliku IFC.

Norconsult Metadata IFC
ISY Projekt, Przyk艂ad informacji zdajduj膮cych si臋 na obiekcie. Informacje znajduj膮 si臋 na poziomie 2 i 3 w pliku IFC.

Przyk艂adem informacji niegeometrycznych zawartych w pliku IFC mog膮 by膰 informacje znajduj膮ce si臋 w tabeli rysunkowej dokumentacji papierowej, a tak偶e informacje opisuj膮ce parametry, wyst臋puj膮ce na rysunkach detali konstrukcyjnych. Mog膮 to by膰 takie informacje jak:

  • Obj臋to艣膰 warstwy (np. 200m3),
  • D艂ugo艣膰 (16,2 m),
  • Rodzaj materia艂u (np. Beton C30),
  • Nazwa warstwy (Warstwa Mrozoochronna),
  • Osoba projektuj膮ca (Marcin Pszczolka),
  • Osoba sprawdzaj膮ca (Krzysztof Wojslaw),
  • Koszt za 1m3 materialu (300 PLN),
  • Status (MMI 300).

Dlaczego nie czekam na IFC dla infastruktury?

Mam nadziej臋, 偶e przekona艂em Ciebie,聽 i偶 warto jest zna膰 rodzaje plik贸w oraz ich przeznaczenie. Zapami臋taj, 偶e znajomo艣膰 systemu podzia艂u informacji w pliku jest solidn膮 podstaw膮 tworzenia plik贸w konwersji, kt贸re om贸wimy sobie w kolejnym artykule. Jest to kluczowy element decyduj膮cy o tym, czy wszystkie dane tworzone w cyfrowym 艣wiecie BIM b臋d膮 odpowiednio przetwarzane oraz nale偶ycie wykorzystywane.

Na koniec chcia艂bym doda膰, i偶 nie czekam na IFC dla infrastruktury. Uwa偶am, 偶e nowa wersja pliku IFC pomo偶e w usystematyzowaniu modeli oraz okre艣leniu miejsca zapisu informacji, ale nie b臋dzie wybawieniem dla bran偶y infrastrukturalnej jak wiele os贸b my艣li. Plik IFC w obecnej formie jest wystarczaj膮cy i pasuje do poziomu dzisiejszego BIM. Posiada odpowiedni膮 geometri臋 oraz atrybuty daj膮ce mo偶liwo艣膰 przypisywania du偶ej ilo艣ci informacji niegeometrycznych. Dzi臋ki j臋zykowi programowania takim jak python, b膮d藕 narz臋dziom takim jak ISY Projekt, czy Bimsync mo偶na bez problemy wyodr臋bnia膰 dane znajduj膮ce si臋 w pliku IFC na poziomie 2 i 3. Co wi臋cej dzi臋ki programom takim jak Power BI mo偶na poddawa膰 je analizie oraz tworzy膰 r贸偶ne zestawienia.聽

Spodoba艂 Ci si臋 ten artyku艂? Podziel si臋 nim !

Du偶o czasu i wysi艂ku po艣wi臋camy na tworzenie wszystkich naszych artyku艂贸w i poradnik贸w. By艂oby 艣wietnie, gdyby艣 po艣wi臋ci艂 chwil臋 na udost臋pnienie tego wpisu!

Udost臋pnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Autor:

Pobierz raport p艂ac:

Znajdziesz w nim min:

  • Wynagrodzenia specjalist贸w BIM z 24 kraj贸w z ca艂ego 艣wiata,
  • Informacje na temat poziomu adopcji BIM w ka偶dym z tych kraj贸w,
  • Lista miejsc gdzie najlepiej szuka膰 pracy w danym kraju.聽
BIM Salary Report

Najnowsze wpisy: