VDC Zmiennosc w branzy budowlanej VDC i PPM

Zmienność w branży budowlanej

We wcześniejszym wpisie o Project Production Management w VDC, przeszliśmy przez podstawy Zarządzania Produkcją Projektu (z angielskiego w skrócie: PPM). Dowiedzieliśmy się, że projekty są systemami produkcyjnymi i powinny być zarządzane z wykorzystaniem koncepcji zarządzania operacyjnego (ang. operations management). Jako wprowadzenie do tematu przedstawiliśmy prosty przepływ pracy. Jednak w rzeczywistości każdy projekt i praca jest inna i zależy od wielu czynników: wydajności, niezbędnych informacji lub zasobów potrzebnych do rozpoczęcia pracy, pogody, dostaw, czasu transportu i tak dalej. Krótko mówiąc: ma miejsce duża zmienność.
Aby planować i zarządzać pracą, musimy zrozumieć kluczowe czynniki wpływające na system produkcyjny, takie jak zmienność w branży budowlanej. Przyjrzymy się tej koncepcji w tym artykule.

Ten artykuł jest kontynuacją serii  WSZYSTKO O VDC.

Spis treści

PPM w strukturze VDC
Umieszczenie PPM w ramach VDC. W oparciu o system VDC z Uniwersytetu Stanforda.

1. Czym jest zmienność w branży budowlanej?

Na początku spójrzmy na tę krótką definicję this short definition:

Zmienność – brak spójności lub ustalonego wzoru; skłonność do różnicy lub zmiany.

Przykład: „duża zmienność w jakości”

(ang. Variability – lack of consistency or fixed pattern; liability to vary or change).

Uwaga dodatkowa: Zmienność NIE jest tym samym, co zmiana (ang. change of order/work). Zmiana w umowie lub zamówienie na roboty dodatkowe jest zmianą zakresu prac pierwotnie określonego w umowie, poprzez dodanie, pominięcie lub zastąpienie prac, lub poprzez zmianę sposobu wykonania prac. Źródło definicji.

Aby zapoznać się z pojęciem zmienności, możemy zacząć od następującego stwierdzenia: ze zmiennością mamy do czynienia na co dzień, nie tylko w pracy, ale także w życiu prywatnym.

Spójrzmy na to na podstawie przykładu.

Chcesz iść do kina, żeby obejrzeć film. Rozpoczyna się o 18:00 w kinie w centrum miasta. Wychodzisz z domu o 17:00 i zakładasz, że podróż zajmie Ci 30 minut autobusem i 10 minut pieszo – w sumie 40 minut. Masz 20 minut bufora czasu do rozpoczęcia filmu. Co może się zdarzyć? Autobus, którym zamierzałeś jechać, spóźnia się 5 minut. Jest duży ruch i dojazd zajmuje dodatkowe 10 minut. Następnie przed kasą w kinie ustawia się kolejka. Stajesz twarzą w twarz z rzeczywistością: przyjechałeś za późno i przegapiłeś film. Co wydarzyło się w tym przykładzie? Wystąpiła pewna zmienność, a bufor czasu był zbyt niski, aby wziąć ją uwagę. Możemy zidentyfikować następującą zmienność:

  • Czas przyjazdu autobusu na Twój przystanek
  • Czas dojazdu do centrum miasta
  • Liczba osób czekających na zakup biletu w kinie

Aby dotrzeć na czas i obejrzeć film, trzeba lepiej zaplanować podróż, uwzględniając powyższe punkty. Innymi słowy, powinieneś zmniejszyć zmienność. Jak możesz to zrobić? Możesz na przykład  sprawdzić Mapy Google i zaplanować podróż autobusem 15 minut wcześniej. Można też założyć, że łączny czas podróży autobusem wyniesie 60 minut, przy założeniu większego ruchu, a nie 30 minut. W tym przypadku zwiększasz bufor czasowy – z 20 minut do 40 minut + 15 minut na wcześniejszy autobus. Myślisz, że będzie dobrze, nawet jeśli przed kasą jest kolejka. Więc zmniejszyłeś zmienność, jednak nadal może ona wystąpić.

Możesz też zastosować inne podejście: jeśli to możliwe, wyeliminuj przyczyny zmienności. Może to oznaczać zamówienie taksówki do kina i zamówienie biletów przez Internet. To znowu skutkowałoby tylko jedną rzeczą, która może pójść nie tak – czasem podróży do centrum miasta. Brzmi to jak dobry pomysł, jednak za taksówkę trzeba by dodatkowo zapłacić.

Aby zakończyć przykład, zwróćmy uwagę na jeszcze jedną rzecz: Zmienność może być korzystna lub szkodliwa dla końcowego rezultatu. Ponieważ autobus może przyjechać na czas, nie ma korków, a Ty docierasz do celu szybciej niż początkowo zakładałeś.

To tylko prosty przykład, aby zrozumieć pojęcie zmienności. Jak wiemy, projekty budowlane są znacznie bardziej skomplikowane, z wieloma różnymi interesariuszami.

W poprzednim artykule stwierdziliśmy, że projekty to systemy produkcyjne. Musimy jednak zaakceptować, że istnieją pewne różnice między konstrukcją a produkcją przemysłową. Głównymi, według Vrijhoel and Koskela (2005) są trzy powiązane ze sobą specyficzne cechy:

  • Plac budowy
  • Produkcja jedyna w swoim rodzaju
  • Organizacja tymczasowa

Złożoność i zarządzanie skupione na projekcie sprawiają, że budowa jest szczególnym rodzajem systemu produkcyjnego – projektowym systemem produkcyjnym (project production system).

Konsekwencją tych specyficznych cech jest duża zmienność procesu budowlanego.
W przeciwieństwie do tego, stabilność procesu jest warunkiem wstępnym i kluczowym aspektem szczupłego (Lean) systemu produkcyjnego. (Na podstawie artykułu: Zarządzanie zmiennością w produkcji domów (ang. Managing variability in house production).

Projekt jako produkcja w budownictwie VDC
Produkt przechodzi przez system produkcyjny (powyżej) oraz produkcja (procesy produkcyjne) przechodzi przez produkt (plac budowy) w branży budowlanej

2. Źródła zmienności na projekcie budowlanym

Jak opisano w tym artykule: Zarządzanie zmiennością w produkcji domów (ang. Managing variability in house production):

„System procesu budowlanego składa się z pięciu powiązanych ze sobą elementów: wkładu (input), procesu przemiany, rezultatu (output), warunków kontrolowanych i warunków niekontrolowanych, jak pokazano na rysunku 1 (Salim i Bernold 1995). Ten połączony model procesu budowlanego zapewnia ramy do badania przyczyn zmienności. W produkcji własnej zasoby wejściowe są przekształcane w produkty wyjściowe za pomocą określonych technologii budowlanych. Zmieniające się warunki mogą wpływać zarówno na proces przemiany, jak i na zasoby wejściowe, podczas gdy zmiany w technologii budowy i dostępności zasobów mają również znaczący wpływ na kontrolowane warunki, takie jak planowanie i zarządzanie łańcuchem dostaw. Dlatego dowolne elementy w systemie mogą być źródłem zmienności, a niewielka zmienność może zostać powiększona poprzez efekt domina. ‘

Warto w tym miejscu wspomnieć, że istnieją pewne warunki, które można kontrolować, czyli rzeczy, o których możemy decydować i kontrolować w większym lub mniejszym stopniu – jak odpowiednie planowanie i harmonogramowanie, kontrola jakości, jak pracujemy z bezpieczeństwem i tak dalej. Przejmując kontrolę nad tymi warunkami, możemy znacznie zmniejszyć przyczyny zmienności. Jednocześnie występują też niekontrolowane warunki – na przykład pogoda, warunki gruntowe, sytuacja ekonomiczna. Te, na które nie mamy bezpośredniego wpływu – ale możemy użyć buforów, aby zmniejszyć ich wpływ.

Przykłady źródeł zmienności na projektach w branży budowlanej:

  • Poprawki/ponowna praca (Rework)
  • Zmiana kolejności projektowania lub wykonywania
  • Nowa technologia
  • Wady materiałowe
  • Nowe techniki wykonywania
  • Opóźnienia w dostarczeniu materiałów
  • Awarie sprzętu
  • Dłuższe czasy realizacji
  • Opóźnienia spowodowane pogodą
  • Warunki gruntowe
  • Regulacje rządowe
  • Sytuacja ekonomiczna
Process model variability
Rysunek 1 Połączony model procesu, za: https://iglcstorage.blob.core.windows.net/papers/attachment-5a3c0bac-1173-41f7-99f5-1f61f8bad185.pdf

3. Jak zredukować zmienność?

 

W swojej rozprawie doktorskiej L. Koskela Poszukiwanie teorii produkcji i jej zastosowania w budownictwie (L. Koskela, An exploration towards a production theory and its application to construction) autor w dobry sposób podsumował wpływ zmienności i dlaczego jej ograniczanie jest tak ważne:

„Schonberger (1986) stanowczo stwierdza: „Zmienność jest uniwersalnym wrogiem”.
Praktyczne podejście do zmniejszania zmienności polega zatem na znalezieniu i wyeliminowaniu jej przyczyn/źródłeł. W związku z tym uwaga została skupiona na zminimalizowaniu przestojów, skrócenia czasu i poprawy jakości w celu zmniejszenia liczby poprawek/ponownej pracy.

Jeśli nie jest możliwe zmniejszenie zmienności, należy zaakceptować co najmniej jedno z poniższych: długie czasy realizacji i wysokie poziomy WIP, zmarnowana wydajność, utracona wydajność.

(…) zmienność na początku linii produkcyjnej jest bardziej destrukcyjna niż zmienność na końcu linii. Dlatego zmniejszenie zmienności w procesach przepływu (flow) należy traktować jako cel nadrzędny”.

Na projektach budowlanych, zmienność ma wpływ na:

  • Zdolności przerobowe (capacity)
  • Zapasy (inventory)
  • Czas

Jak zmniejszyć ten wpływ? Możemy to zrobić za pomocą buforów:

  • Zdolności przerobowe – sprzęt, ludzie, przestrzeń
  • Zapasy – materiał, produkcja w toku (work in progress  – WIP), praca zakończona
  • Czas – czas realizacji

Podejście do buforowania zależy od ogólnej strategii produkcji. Trzeba się zdecydować, czy na przykład korzystne jest wykorzystanie większej liczby ludzi i maszyn (zdolności przerobowe) i mieć większą pracę w toku (WIP) i zamówić więcej materiałów, aby działać szybciej, ale za to płacić więcej. Czy czas nie jest krytyczny i możemy wykonać prace przy mniejszych zasobach.

Musimy pamiętać, że nie możemy zmniejszyć jednego bufora bez zwiększenia jednego lub obu pozostałych – chyba że zredukujemy zmienność. Jeśli więc chcemy jak najszybciej dostarczyć projekt (czas się skróci), to zdolności przerobowe i zapasy wzrosną. A jeśli budżet jest priorytetem, zarówno zdolności przerobowe, jak i zapasy spadną, ale czas się wydłuży.

4. Podsumowanie - zmienność w branży budowlanej i VDC

W naszych projektach pojawi się zmienność, czy tego chcemy, czy nie. Ale planując i ulepszając procesy w projekcie, możemy zmniejszyć zarówno ją, jak i zapotrzebowanie na bufory. W tym artykule wyjaśniliśmy, czym jest zmienność, przedstawiliśmy jej źródła na projekcie budowlanym oraz wprowadziliśmy zasady buforowania. Temat zarządzania produkcją projektu jest ogromny, ale nie martw się – krok po kroku przejdziemy przez najważniejsze koncepcje, na prostych i rzeczywistych przykładach!

Ten artykuł oparty jest na książce Integrating Project Delivery i programie VDC-Certificate w Norwegii, zorganizowanym przez Norweski Uniwersytet Technologiczny NTNU wraz z Centrum Rozwoju Zawodowego Stanforda, a także na własnym doświadczeniu autora.

Ten artykuł jest kontynuacją serii  WSZYSTKO O VDC.

Mamy kilka pytań do CIEBIE drogi Czytelniku! Czy masz jakieś doświadczenia ze stosowaniem metodologii VDC? Czy sam wykorzystujesz PPM? Jakie masz z tym doświadczenia? Podziel się z nami swoimi przemyśleniami i doświadczeniami poniżej artykułu!

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim !

Dużo czasu i wysiłku poświęcamy na tworzenie wszystkich naszych artykułów i poradników. Byłoby świetnie, gdybyś poświęcił chwilę na udostępnienie tego wpisu!

Udostępnij:

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Autor:

Pobierz raport płac:

Znajdziesz w nim min:

  • Wynagrodzenia specjalistów BIM z 24 krajów z całego świata,
  • Informacje na temat poziomu adopcji BIM w każdym z tych krajów,
  • Lista miejsc gdzie najlepiej szukać pracy w danym kraju. 
BIM Salary Report

Najnowsze wpisy: