Reguły eksportu do IFC. Część 1: Dlaczego jest to ważne?

Czy pamiętacie kiedy ostatnio słyszeliście termin „eksport do IFC”? Czwarty raz dzisiaj? Wczoraj? Pewnie jednak nie tak dawno. U mnie, temat pojawia się każdego dnia w różnych kombinacjach. Otwarte standardy zadomowiły się na dobre. Tak już zostanie, więc musimy się nauczyć współpracować używając standardów z BuildingSMART.

Na naszym blogu znajduje się całkiem sporo artykułów związanych z tematem IFC oraz otwartych standardów, w większości opracowane przez Janusza. Przykładowo ten albo ten. Artykuły te szeroko omawiają historię oraz teorie stojącą za otwartymi standardami.

W tym oraz następnych artykułach z serii podejmę się tematu blisko związanego z interoperacyjnością, a konkretnie eksportu do IFC. Zgodnie z sugestią Simona Sineka zawartej w jego popularnej książce, zacznę od DLACZEGO. Dlaczego eksport IFC jest tak ważny? Dlaczego w ogóle się tym zajmować? Poniżej przedstawię odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań. Przygotujcie sobie kawkę albo herbatę i zapraszam do artykułu!

Spis Treści

Dlaczego IFC jest najlepszym sposobem na wymianę danych?

Na początku, chciałbym nakreślić dlaczego uważam, że IFC jest najlepszym formatem na wymianę danych w branży AEC. Kilka powodów, które uważam za ważne:

  • Łańcuch dostaw w branża jest podzielony na niezliczoną ilość mniejszych dostawców i podwykonawców odpowiedzialnych jedynie za wąską część kontraktu.
  • Długi czas trwania projektów sprzyja używaniu otwartych standardów gdyż żadna firma nie była w stanie stworzyć własnego formatu, który obsłuży cały cykl życia budynku.
  • W przeciwieństwie do np. branży paliwowej, która zaadoptowała ‘samotny BIM’ (BIM używany tylko w obrębie jednej firmy i niedostępny dla innych).
  • Nikt nie musi płacić licencji za używanie tego formatu (otwarte do użytku przez wszystkich – niezastrzeżony format).
  • Znaczna większość oprogramowania używana w branży potrafi przetłumaczyć obiekty natywne do klas IFC (z większą lub mniejszą utratą danych) oraz odwrotnie.
  • Kolejne wersje są kompatybilne wstecz (w przeciwieństwie do natywnych formatów).
  • Nieedytowalny format zabezpieczający intelektualna własność twórcy (“PDF BIMu”).
  • Można użyć tego formatu jako referencja w wielu programach do projektowania.

Pomimo licznych korzyści, jest jednak jeden wielki mankament, który powstrzymuje IFC od stania się PDFem BIMu. Chodzi sam proces eksportu do formatu IFC. Nie jest on niestety tak prosty jak w przypadku wysyłania dokumentu do PDF. Istnieje dużo pułapek które należy unikać oraz praktyk które należy przestrzegać aby zapewnić użyteczność plikowi IFC. Po internecie krążą różne przewodniki, niestety są one wciąż zbyt mało znane dla zwykłego użytkownika. Mam nadzieję, że po przeczytaniu tej serii artykułów, dowiecie się DLACZEGO jest to ważne, CO eksportować oraz JAK to robić.

Czym jest eksport do IFC?

Najpierw zróbmy krok wstecz i przyjrzyjmy się czym jest eksport do IFC. Wyobraź sobie tworzącego model BIM w swoim ulubionym oprogramowaniu (czy to jest Revit, ArchiCAD, Allplan, czy inny). Tworzymy geometrie i parametry (pełniejsze wytłumaczenie). W momencie zapisania projektu, otrzymujesz plik który musisz przesłać dalej innym uczestnikom projektu. W naszym przypadku, wyślemy go do konstruktora używającego programu Tekla. Nie mogę od razu wysłać moich plików .pln lub .rvt z trzech prostych powodów:

  • Nie będzie w stanie otworzyć plików (nie posiada odpowiedniego oprogramowania),
  • Mógłby dokonać niezamierzonych lub zamierzonych zmian, o których ty nie byłbyś poinformowany,
  • Twoja firma włożyła wiele wysiłku i pracy nad stworzeniem spersonalizowanych bibliotek, toteż chce chronić je jako własność intelektualną

W “starych, dobrych czasach” wystarczyło dołączyć rysunek jako nieedytowalną referencję, aby zacząć tworzyć własny szkic. Koncepcja BIM jest dokładnie taka sama- wyeksportuj plik do IFC po to aby inni uczestnicy mogli użyć go jako bazę do własnej pracy.

Brzmi prosto, nieprawdaż? O co więc tyle hałasu? Otóż śpieszę wyjaśnić: dane. Nasze modele z reguły zawierają niezliczoną ilość danych. Jeżeli ktoś chce eksportować wszystko z natywnego formatu, plik IFC byłby bezużytecznym chaosem. Z drugiej zaś strony – jeżeli eksportujemy zbyt mało, utracimy część danych. Musimy celować w sweet spot – eksportować właściwą ilość informacji odpowiadającą Exchange Information Requirements.

Model View Definition

Z tego wpisu wiemy, iż schemat IFC zawiera wiele klas z tysiącami atrybutów im przypisanych. Czy każdy eksport musi posiadać pełne ich spektrum? Otóż nie. Aby stworzyć eksport z właściwą ilością danych, filtrujemy niepotrzebne parametry ze schematu IFC. Wraz z naszym eksportem, tworzymy Model View Definition.

Eksport do IFC jest tworzeniem Definicji Widoku Modelu (MVD) która spełnia wymagania stawiane przez Wymagania odnośnie Wymiany Informacji ustanowione na dany konkretny etap.

MVD model view definition
Grafika bazująca na ilustracji Marka Baldwina.

Cele eksportu do IFC

Można wyróżnić różne cele eksportu do IFC. Każdy z nich określa co eksportować oraz reguły jego definiowania. W tym miejscu chciałbym opisać zasady oraz odpowiedź na pytanie dlaczego ten cel jest ważny. Wkrótce, przygotujemy bardziej szczegółowy przewodnik “Jak to zrobić” oraz listy kontrolne koncentrujące się na różnych programach.

Model referencyjny

To zastosowanie jest jednym z najbardziej powszechnych jeżeli projektanci pracują w środowisku wielu platform. Jedynie to zastosowanie może pomieścić różne ustawienia eksportów w zależności od typu wymiany danych. Przykłady:

  • Architekt dla konstruktora,
  • Architekt oraz konstruktor dla branżystów od wentylacji, elektryka czy instalacji sanitarnych,
  • Branżyści pomiędzy sobą,
  • Architekt dla specjalistów – przeciwpożarowy, akustyk, fizyka budowli,
  • ARC/STR/MEP dla projektowania od dostawców (np. windy, wyposażenia czy mebli).

Proces zaczyna się od eksportu naszego własnego modelu z odpowiednimi parametrami oraz umieszczenie go na CDE. Następny projektant ściąga najnowszą wersję i importuje IFC jako referencję do jego dyscypliny i kontynuuje prace nad nim.

Powróćmy do naszego przykładowego architekta. Przed eksportem danych, musi on zadać sobie pytanie – kto będzie bazował na mojej pracy? Jeżeli jest to konstruktor, prawdopodobnie nie potrzebuje on informacji nt. projektu zieleni, mebli czy oświetlenia. Ale na pewno musi znać rozłożenie okien, czy nie jest planowane jakieś ważne wyposażenie które wymaga dodatkowego zbrojenia. Jak odpowiedziałeś sobie na taki zestaw pytań, możesz właściwie przygotować eksportd do IFC.

Dlaczego ten eksport do IFC jest ważny?

Taki proces jest zalecany aby tworzyć i dzielić się dobrej jakości informacją oraz unikać utraty danych. Czasem może prowadzić to do większego nakładu pracy, ponieważ każda zmiana w bazowym modelu wymaga wnioskowania o zmianę, nie możemy bezpośrednio sami tego zmienić. Jednocześnie wtedy kwestia odpowiedzialności pozostaje krystalicznie czysta.

Z drugiej strony, importowanie oraz przekształcanie plików IFC w nasze własne modele niesie z sobą ryzyko utraty danych i generalnie nie jest rekomendowanie dla większych ilości informacji. Jednym powszechnym przykładem utraty danych jest importowanie architektonicznych plików IFC do modelu Revit MEP w celu automatycznej konwersji pomieszczeń na przestrzenie (rooms to spaces) do dalszej pracy. Niestety, Revit ma problemy z prawidłowym odczytaniem granic przestrzeni, które przychodzą z IFC. Rezultat jest taki, iż inżynierowie muszą manualnie sprawdzać zaimportowane modele, co zajmuje tyle czasu ile potrzeba na ręczne odtworzenie przestrzeni.

Ten proces przypomina przekształcanie dokumentów pdf ze skomplikowanym układem na dokument w Wordzie – zawsze należy go poprawić i zedytować aby być w stanie dalej pracować nad tym dokumentem. Przy skomplikowanym projekcie 3D jest to setki razy gorsze.

Moim zdaniem, lepiej jest używać IFC jako referencje do naszego modelu niż próbować go importować i poprawiać polegając na jakości odczytywania IFC przez oprogramowanie. Brak danych jest lepsze niż błędne dane.

Koordynacja wielobranżowa

To zastosowanie zawsze się sprawdza przy pracy z modelami BIM. Każdy projekt budowy wymaga koordynacji zestawionych modeli. BIM Koordynator dokona kontroli jakości modeli (poniższa lista nie jest wyczerpująca):

  • Kontrola jakości struktury zestawionego modelu (np. czy kondygnacje mają ten sam poziom i nazwę, rotacje modeli, punkt zerowy projektu)
  • Kontrola przestrzeni i pomieszczeń (ich istnienie, parametry, kolizje)
  • Wykrywanie kolizji pomiędzy kombinacjami różnych modeli: architektoniczny, konstrukcyjny oraz branżowy,
  • Kontrola istnienia wymaganych parametrów oraz czy te wartości są prawidłowe.

W czasie tego procesu BIM Koordynator ściągnie wszystkie pliki IFC z CDE projektu i dokona ich zestawienia w Solibri lub podobnym oprogramowaniu. Następnie ustawi reguły sprawdzeń, odpali sprawdzanie oraz będzie przechodził po kolei przez rezultaty. Używając BIM Collaboration Format zaadresuje wszystkie kolizje do odpowiedzialnego projektanta (używając macierzy kolizji). Modelerzy mogą poprawić błędy w następnym sprincie projektowym. Koordynacja międzybranżowa odbywa się z reguły co drugi tydzień. To znaczy, że projektanci bardzo często wykonują eksport do IFC. To dobre miejsce aby zaimplementować automatyzacje, która wykonuje za nas eksport do IFC, np w piątek o 20.00, gdy my siedzimy ze znajomymi w barze 🙂

Więcej informacji na temat roli BIM Koordynatora można znaleźć we wpisach Ignacego w dziale o BIM Koordynacji.

Dlaczego ten eksport do IFC jest ważny?

Pokusiłbym się o uwagę iż to konkretne zastosowanie eksportu do IFC jest najszerzej stosowane w branży. Wykonanie BIM Koordynacji drastycznie zmniejsza kolizje na terenie budowy właśnie dzięki świetnej koordynacji podczas etapu projektowania. Dobrej jakości eksport do IFC pozwala BIM Koordynatorowi z łatwością zlokalizować kolizje i zaadresować je do odpowiedzialnych projektantów.

Kosztorysowanie

Następny w kolejce jest kosztorysant. Jego zadaniem jest wycena kontraktu (w momencie przetargu) lub złożenie zamówienia na dostawę komponentów na plac budowy. Przy wprowadzeniu BIM jego praca stała się znacznie szybsza (nie ma potrzeby obrysowywać zeskanowanych pdfów), niemniej jednak stała się bardziej nieoczywista. Zdjęcie wymiarów z całego modelu zajmuje niewiele czasu i parę kliknięć myszką. I tu tkwi problem – jak być pewnym że wielkości są prawidłowe? Dlatego kontrola jakości modelu oraz przygotowanie do jego gotowości zajmuje kosztorysantowi najwięcej czasu. Błąd w eksporcie IFC pod tym kątem może spowodować finansowe konsekwencje.

Dlaczego ten eksport do IFC jest ważny?

Ten eksport różni się od dwóch poprzednich. Tutaj, nacisk położony jest na materiały oraz ilości, które to parametry mogły być pominięte w poprzednich eksportach. Jeżeli projektant przygotuje jakościowy eksport do IFC, wtedy praca kosztorysanta staje się dużo łatwiejsza oraz zmniejsza się szansa na ewentualny błąd. Prawidłowy i sensowny eksport do IFC ułatwia dokładne przyjrzenie się zarówno ilościom jak i wykonywalnością danego projektu. Dzięki temu, składane oferty są lepsze i równiej wycenione, co z kolei ma przełożenie na mniej zmian w zamówieniach po podpisanym kontrakcie. Im mniejsze ryzyko, tym niższa cena.

Budowanie w oparciu o model

Następne zastosowanie to taka wisienka na torcie w branży budowlanej – budowanie wykorzystując jedynie modele IFC. Stanowi to największe wyzwanie dla eksportu do IFC, jako że model jest przekształcany w rzeczywistą budowę. Zmiany dokonane już po opublikowaniu wersji „do budowy” mogą być bardzo kosztowne. Jest to najbardziej ryzykowny etap, ale też stwarza mnóstwo szans m.in. na wczesne wykrycie kolizji, dokładną kalkulację kosztów, zamówienia oraz dostawy just-in-time, i wiele więcej!

Dlaczego ten eksport do IFC jest ważny?

Wykonawca bazuje jedynie na modelu IFC. Oznacza to w dużym skrócie, że jeżeli coś nie istnieje w modelu BIM, to nie będzie wybudowane (oczywiście modeluje się tylko do uzgodnionego poziomu). Eksport ten jest niezwykle ważny w celu dokonania dokładnych pomiarów na budowie, znalezienie i odczytanie wartości parametrów przez pracowników budowlanych oraz wizualizacja i rozmieszczenia różnych obiektów. Model przygotowany pod budowę musi być dojrzały i bogaty w dane. Czyni go to jeszcze cięższym, dlatego optymalizacja eksportu do IFC odgrywa kluczową rolę w tej fazie.

Zarządzanie obiektem

Ostatni eksport do IFC odbywa się pod koniec danego projektu. Przekazanie pełnej dokumentacji z budowy również może odbyć się za pomocą modeli IFC + bazy danych zawierającej dokumentację połączoną z obiektami IFC. To jest najlepszy sposób aby zachować dane użyte podczas całego procesu projektowania i budowy.

Dlaczego ten eksport do IFC jest ważny?

W celu uzyskania pełnej wartości BIM w cyklu funkcjonowania danego budynku, używanie tego modelu przez zarządcę nieruchomości jest konieczne. Sam projekt oraz budowa zajmuje parę lat, zaś zarządzanie danym obiektem może potrwać nawet i sto lat. Oszczędności wynikające z prawidłowego przekazania obiektu są nie do przecenienia. A ostatecznie, to właśnie przy przejściu do tej fazy tracona jest największa ikość danych. Użycie poprawnego eksportu do IFC z mądrze podłączoną bazą danych zawierającą dokumentacje operacyjną może zapoczątkować nową erą dla zarządzających nieruchomościami.
Krzywa pokazuje utratę danych na kamieniach milowych bez interoperacyjności. Źródło: Bridging The Performance Gap: Information Delivery Manual Framework To Improve Life-Cycle Information Availability.

Podsumowanie

Jak można się zorientować, jest wiele przeznaczeń eksportu do ifc. Ale należy uważać! Nie oznacza to iż projektanci muszą eksportować każdy model co najmniej cztery razy na tydzień. To byłaby gruba przesada 🙂

Przy projekcie nad którym obecnie pracuję, projektanci wykonują dwa eksporty do IFC tygodniowo, co odpowiada tym stanom (więcej o procesie CDE):

  • Shared (koordynacja multidyscyplinarna)
  • Published (dla wykonawców do przedmiarowania i budowy)

Wersje robocze utrzymywane są w BIM360 cloud, jako że większość projektantów pracuje w środowisku Revita.

Cele eksportu do IFC

Sprawdź serie o eksporcie do IFC:

1. CZĘŚĆ – Dlaczego to jest ważne? (ten wpis)

2. CZĘŚĆ – Co eksportować a czego nie?

3. CZĘŚĆ – Jak to robić? (w przygotowaniu)

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim !

Dużo czasu i wysiłku poświęcamy na tworzenie wszystkich naszych artykułów i poradników. Byłoby świetnie, gdybyś poświęcił chwilę na udostępnienie tego wpisu!

Udostępnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Autor:

Pobierz raport płac:

Znajdziesz w nim min:

  • Wynagrodzenia specjalistów BIM z 24 krajów z całego świata,
  • Informacje na temat poziomu adopcji BIM w każdym z tych krajów,
  • Lista miejsc gdzie najlepiej szukać pracy w danym kraju. 
BIM Salary Report

Najnowsze wpisy: